ასფარა
ფარავნის ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროზე, პატარა სოფელ ასფარაში, იპოვით პატარა ეკლესიის ნანაგრევებს.
ლეგენდა გვიყვება სიყვარულის ამბავს, თითქოს ახალგაზრდა ყმაწვილს ძალიან შეუყვარდა ტბის მეორე მხარეს მდევარე სოფელ ფარავანში მცხოვრები გოგო ასფარა. რადგან გოგონას მხოლოდ ღამ-ღამობით შეეძლო ყმაწვილთან შეხვედრა, ყმაწვილს ყოველჯერზე ტბა უნდა გადმოეცურა. გოგონა მოცურავე ყმაწვილის გზის საჩვენებლად ყოველთვის სანთელს ანთებდა ეკლესიის თავზე.
მაგრამ ერთ ღამეს ხვა ქალმა, რომელსაც არ სურდა ამ წყვილის ერთად ყოფნა, ჩააქრო სანთელი. ახალგაზრდა კაცმა ორიენტაცია დაკარგა და
ეკლესიის ნანგრევები სოფელ ასპარაში დღესაც ტრაგიკული სიყვარულის სიმბოლოს გამოხატულებაა, რაც ჯავახეთის ბევრ სოფელში ლექსებსა და ლეგენდებში მოიხსენიება.
პროექტი “გაზრდილი რეგიონალური საბაზრო ღირებულება საქართველოს ტურიზმის სექტორში ციფრული მემკვიდრეობის ტურისტული გიდების საშუალებით ”, დაფინანსებულია ავსტრიის განვითარების სააგენტოს მიერ (ADA) ავსტრიული განვითარების თანამშრომლობის რესურსებით.