რა არის მესხეთი?

ადგილობრივი მოსახლეობა მესხეთს უწოდებს სამცხეს, რომელიც ჯავახეთის და თორის ჩათვლით ახლანდელი საქართველოს სამცხე-ჯავახეთის შემადგენელი ნაწილია. ადგილობრივ მცხოვრებს აქ თავიდანვე მესხებს უწოდებდნენ. 

ჩვენს წელთაღრიცხვამდე მეორე ათასწლეულიდან მე-4 საუკუნემდე სამცხე - ჯავახეთის ტერიტორიაზე პირველად დასახლდნენ. ასწლეულების განმავლობაში მესხების ეს ადგილი სხვადასხვა სამეფოების შემადგენელი ნაწილი, ადრეულ შუასაუკუნეებში იბერიის სამეფოს ნაწილი, შემდეგ საქართველოს სამეფოს ნაწილი. მე-16 საუკუნეში ოსმალეთის იმპერიის მიერ დაპყრობამდე, სამცხეს სამთავროს სახით ცოტა ხნით დამოუკიდებლადაც არსებობდა ეს რეგიონი.

1829 წლიდან, როცა რუსეთის იმპერიამ რუსეთ-თურქეთის ომში გაიმარჯვა, სამცხე-ჯავახეთი მისი მმართველობის ქვეშ მოექცა 1917 წლამდე, როცა რუსეთის რევოლუციამ მეფის ბატონობა დაასრულა.

ამ მოვლენით სურდა საქართველოს ახალგაზრდა დემოიკრატიულ რესპუბლიკას ესარგებლა და დამოუკიდებლობაც გამოაცხადა, მაგრამ 1921 წელს ახლადშექმნილმა საბჭოთა კავშირმა დემოკრატიული რესპუბლიკა დაიპყრო.

მესხების ისტორიაში სხვა ბნელი ნაწილიც არსებობს საბჭოთა კავშირთან მიმართებაში: თურქი მესხები, მანამდე მესხეთ-თურქეთის საზღვართან მცხოვრები თურქები, გაადეპორტეს ცენტრალურ აზიაში 1944 წელს, საბჭოთა დიქტატორის, სტალინის ბრძანებით. მათ შორის ბევრი ატარებდა ქართულ გავრს. ისინი დღემდე ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნებში არიან გაფანტული.

პროექტი “გაზრდილი რეგიონალური საბაზრო ღირებულება საქართველოს ტურიზმის სექტორში ციფრული მემკვიდრეობის ტურისტული გიდების საშუალებით ”, დაფინანსებულია ავსტრიის განვითარების სააგენტოს მიერ (ADA) ავსტრიული განვითარების თანამშრომლობის რესურსებით.